havayolu yolcu hakları

HAVAYOLU YOLCU HAKLARI & UÇUŞ İPTALİ VE RÖTAR

Uzun yolculuklarımızın vazgeçilmezi tabi ki uçak ile seyahat. Uçak hayatımızı kolaylaştıran en güzel ve pratik ulaşım araçlarından biri. Günümüzde teknoloji, iletişim geliştikçe zaman ve mesafeler daha da kısalıyor. Mesafelerin kısılmasında da tabi ki uçakların payı oldukça büyük. Uçak ile yolculuk, eskiden lüks sayılırken şimdi evden işe dolmuşa biner gibi sık ve herkes tarafından kullanılan bir durum oldu. Tabi ki uçak ile seyahate bu kadar ilgi beraberinde bir çok problemi de yanında getiriyor. Bu problemlerin başında da uçağın rötar yapması ve uçuşun iptali geliyor. Hemen hemen hepimiz rötar ya da iptal durumuyla karşılaşmışızdır. Peki yaşadığımız uçuş iptali ve rötar gibi durumlarda havayolu yolcu hakları hakkında bilgimiz ne kadar ? 

İşte bu yazıyı yazmamın temel nedeni bize tanınan hakları iyi bilmek ve hakkımızı savunmak. Havayolu yolcu hakları firmadan firmaya farklılık gösterse de genel hatlarıyla konuya değinip havayolu şirketlerinin yolcu hakları ile ilgili bağlantılarını aşağıda paylaşacağım.

Son olarak havayolu yolcu hakları konusunu 3 başlık altında ( UÇAK RÖTAR YAPTIĞINDA / TEHİR (GECİKME) OLDUĞUNDA YOLCU HAKLARI, UÇUŞ İPTALİNDE YOLCU HAKLARI, UÇAĞA KABUL EDİLMEME DURUMUNDA YOLCU HAKLARI ) yazmaya çalışacağım.

UÇAK RÖTAR YAPTIĞINDA / TEHİR (GECİKME) OLDUĞUNDA YOLCU HAKLARI
havayolu yolcu hakları

Evet uçuşlarda yaşadığımız en önemli sorun RÖTAR sorunundan başlayalım. Rötar her ne kadar can sıkıcı bir durum olsa da aslında her zaman kötü bir şey değildir onu söyleyeyim. Öyle şey mi olur derseniz evet olur. Eğer uçuşu kaçıracaksanız ve havaalanına son sürat gidip uçağı yakalama derdiniz varsa rötar her zaman kötü bir şey olmayabiliyor. Canlı örneğini otobüsle Avrupa turuna çıkmak için Bodrum’dan İstanbul’a giderken yaşadık. Uçağı kaçırdık iptal oldu her şey derken uçak rötar yapınca gözlerimize ışık geldi 🙂

Bardağın dolu tarafından baksak da uçak rötarı özellikle 2-3 saat üstü olursa uçuş işkenceye dönebiliyor. İşte tam bu durumda havayolu yolcu hakları olarak bazı haklara sahip oluyorsunuz. Şimdi bu haklardan bazılarına değinelim. Eğer uçuşunuzda rötar varsa; uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi uçuşun, planlanan hareket saatinden itibaren,

  • 1500 kilometreden daha kısa ve iç hatlardaki uçuşlar için iki saat
    veya daha fazla,
  • 1500 ile 3500 kilometre arası uçuşlar için üç saat veya daha
    fazla,
  • 3500 kilometreden daha uzun uçuşlar için dört saat veya daha fazla, 

gecikme yaşanacağını bildirdiğinde, yolculara İkram ve Haberleşme Haklarını teklif etmek zorunda.

  • Gecikme en az beş saat olduğunda, bilet ücretinin iadesini ve seyahatinin başlangıç noktasına ücretsiz götürülmesini isteme hakkına sahipsiniz.
  • Beklenen hareket saati, önceden ilan edilmiş hareket saatinden sonraki gün veya günler içerisinde olduğu takdirde, Barınma ve Ulaşım Hakkınız bulunuyor.
UÇUŞ İPTALİNDE YOLCU HAKLARI

İşte gelelim işin en kötü tarafına: Uçuşun İptali. Her ne kadar havayolu yolcu hakları olarak bir çok hakkınız olsa da uçuşu iptali programınızı alt üst edebiliyor. Ama yine de siz haklarınızı bilin ve ona göre hareket edin.

Uçuşunuz iptal edildiyse ve uçuşu iptal edilen yolcular iptalden haberdar ise;

  • Bilet ücretinin iadesi ve seyahat başlangıç noktasına ücretsiz götürülmesi,
  • Son varış yerine güzergah değişikliği sağlanması,
  • Uygun göreceği daha sonraki bir tarihte, benzer taşıma şartları altında güzergâh değişikliğinin yapılması gibi haklarınız mevcut.

Ayrıca İkram, Haberleşme, Konaklama ve Ulaşım Hakkınız her daim bulunuyor.

Ayrıca, planlanan hareket zamanından en az iki hafta öncesinde iptalden haberdar edilmediğiniz takdirde,

  • Planlanan hareket zamanından iki hafta ile yedi gün öncesinde iptalden haberdar edilmediğinizde, kendilerine planlanan hareket saatinden en fazla iki saat önce kalkışlarına ve son varış yerlerine planlanan varış saatinden en fazla dört saat sonra ulaşmanıza olanak veren güzergah değişikliği teklif edilmediği sürece Tazminat Alma Hakkına sahipsiniz.
  • Planlanan hareket saatinden yedi günden kısa zaman öncesinde iptalden haberdar edilmediğinizde ve planlanan hareket saatinden en fazla bir saat önce ayrılmanıza ve son varış yerlerine planlanan varış saatinden en fazla iki saat sonra ulaşmanıza olanak veren güzergah değişikliği teklif edilmediği sürece, Tazminat Alma Hakkına sahipsiniz.

Havayolu Şirketi, yolcuları iptalden haberdar ettiklerinde, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi kendilerine olası alternatif ulaşım yolları hakkında da bilgi vermek zorundadır. Uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, tüm tedbirleri almasına rağmen olağanüstü hallerin iptale neden olduğunu kanıtlayabildiği takdirde, tazminat ödemekten kurtulur. Yolcu iletişim bilgisinin, hava taşıma işletmesince talep edilmesine karşın hava taşıma işletmesine verilmemesi veya yanlış verilmesi durumunda, havayolu sorumluluktan kurtulur.

UÇAĞA KABUL EDİLMEME DURUMUNDA YOLCU HAKLARI

Her şey yolunda fakat havaalanına geldiniz ve geçerli belgelerinizle zamanında gelmenize rağmen veya arz fazlalığı nedeniyle, Uçağa Kabul Edilmediniz ise bu durumda havayolu yolcu hakları hemen sizin için devreye giriyor.

  • Uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi tarafından, rezervasyonundan feragat edecek gönüllüler bulmak için duyuru yapılır. Gönüllülere,
    Bilet ücretinin iadesi ve seyahat başlangıç noktasına ücretsiz
    götürülmesi,
  • Son varış yerine güzergâh değişikliği sağlanması,
  • Uygun göreceği daha sonraki bir tarihte, benzer taşıma şartları altında
    güzergah değişikliğinin yapılması, seçeneklerinden biri sağlanır.

Yolcuların iradeleri dışında uçuşa kabul edilmemeleri durumunda; Tazminat Hakkı, Bilet Ücreti İadesi veya Güzergâh Değişikliği Hakkı,
ayrıca İkram, Haberleşme, Konaklama ve Ulaşım isteme hakkı vardır.

Uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, size iç hatlar için 100 Avro karşılığı, dış hat uçuşlarında ise, planlanan son varış noktası hedef alınarak mesafeye göre 200 Avrodan 600 Avroya kadar olan miktarı Türk Lirası cinsinden ödemek zorundadır. Ayrıca yolculara şu hizmetler bedelsiz olarak sağlanır:

  • 2-3 saat arası gecikmelerde, makul ölçüde sıcak ve soğuk içecekler,
  • 3-5 saat arası gecikmelerde, sıcak ve soğuk içecekler ile günün zamanına göre kahvaltı veya yemek,
  • 5 saat ve üzeri gecikmelerde, sıcak ve soğuk içecekler ile günün zamanına göre kahvaltı veya yemek, ilave sıcak ve soğuk içecekler ile ilave hafif ara yemeği.
  • Bir veya daha fazla gece konaklama gerektiğinde, otelde veya uygun bir konaklama tesisinde konaklama.
  • Havaalanı ve konaklama yeri arasındaki ulaşım, süre kısıtlaması olmaksızın iki telefon görüşmesi, faks mesajı veya e-posta hizmeti.

Ayrıca yolculara İkram, Haberleşme, Konaklama ve Ulaşım Hakkı sağlanır.

BİLETİN SATIN ALINDIĞI HİZMET SINIFINDAN DAHA ALT BİR HİZMET SINIFINA YERLEŞTİRİLME DURUMU

Yolcu, biletin satın alındığı hizmet sınıfından daha alt bir hizmet
sınıfına yerleştirilirse,

  • 1500 kilometre veya daha kısa uçuşlar için, Bilet ücretleri arasındaki farkın iadesine ilave olarak, bilet ücretinin % 30’u yolcuya ödenir.
  • 1500 ile kilometre arası uçuşlar için, Bilet ücretleri arasındaki farkın iadesine ilave olarak, bilet ücretinin % 50’si yolcuya ödenir.
  • 3500 kilometreden daha uzun uçuşlar için, Bilet ücretleri arasındaki farkın iadesine ilave olarak, bilet ücretinin % 75’i yolcuya ödenir.

Yolcu, biletin satın alındığı hizmet sınıfından daha üst bir hizmet sınıfına yerleştirildiği takdirde, herhangi bir ek ödeme talep edemez.

Uçağa kabul edilmeme, iptal ve her türlü tehir söz konusu olduğunda;
hareket kabiliyeti kısıtlı kişiler ve refakatçileri ile tek başına seyahat eden çocuklar ihtiyaçlarının karşılanması sırasında özel ilgi gösterilme ve en kısa zamanda hizmet alma hakkına sahiptir.

Hava taşıma işletmesi, uçağa kabul edilmeme, iptal ve en az iki saatlik bir
tehirden etkilenen her yolcuya, tazminat ve yardım kurallarını belirleyen yazılı bir bildirim sunmakla yükümlüdür.

Yolcuların söz konusu hakları hiçbir şekilde sınırlanamaz. Yolcu haklarına aykırı davranılması halinde, yolcuların kanun yollarına başvuru hakkı saklıdır.

Olağanüstü durumlar hariç, havayolundan kaynaklanan sebeplerle bir sorun yaşadığınızda; Öncelikle seyahat ettiğiniz havayolu şirketiyle
irtibata geçin, Sorununuz çözülmediyse, şikâyetiniz ve daha fazla bilgi için
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne, 444 60 01 nolu telefondan ulaşabilirsiniz.

UÇUŞ RÖTAR VE İPTAL DURUMUNDA TAZMİNAT
havayolu yolcu hakları

Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik (SHY-YOLCU) gereğince; olağanüstü haller dışında uçuşun iptal olması, yolcunun fazla satıştan dolayı uçuşa kabul edilmemesi veya aşağıdaki koşulların gerçekleşmesi durumunda yolcular;

  • Planlanan hareket zamanından en az iki hafta öncesinde iptalden haberdar edilmediği takdirde,
  • Planlanan hareket zamanından iki hafta ile yedi gün öncesinde iptalden haberdar edilmediği, kendisine planlanan hareket saatinden en fazla iki saat önce kalkışına ve son varış yerine planlanan varış saatinden en fazla dört saat sonra ulaşımına olanak veren güzergah değişikliği teklif edilmediği sürece,
  • Planlanan hareket saatinden yedi günden kısa zaman öncesinde iptalden haberdar edilmediği ve planlanan hareket saatinden en fazla bir saat önce ayrılmasına ve son varış yerine planlanan varış saatinden en fazla iki saat sonra ulaşmasına olanak veren güzergah değişikliği teklif edilmediği sürece aşağıdaki tabloda belirtilen miktarlarda tazminat alma hakkına sahiptirler.
UÇUŞ İPTAL DURUMUNDA TAZMİNAT MİKTARLARI

Uçuşa kabul edilmeme veya iptal durumunda mesafe belirlenirken planlanan son varış noktası esas alınır.
Yolculara, rezervasyonu yapılan uçuşun planlanan varış zamanını;

  • 1500 kilometre (1500 km dahil) veya daha kısa uçuşlar için iki saat,
  • 1500-3500 (3500 km dahil) kilometre arası uçuşlar için üç saat,
  • 3500 kilometreden daha uzun uçuşlar için dört saati aşmayan alternatif bir uçuş ile son varış yerlerine güzergah değişikliği teklif edilmesi halinde, aşağıda belirtilen tazminat miktarları %50 oranında düşürülür.

Aşağıda yer alan tazminat ödemeleri ödül biletler ile seyahat eden yolcular için de geçerlidir. Seyahat sınıfının indirilmesi durumunda bilet ücretinin 0-1500 km arası uçuşlar için %30’u, 1500-3500 km arası uçuşlar için %50’si, 3500 km’den daha uzun uçuşlar için %75’i tazminat olarak ödenir.

Ödül biletlerde (mil karşılığı düzenlenmiş biletler); 0-1500 km arası uçuşlar için 3.000 mil, 1500-3500 km arası uçuşlar için 5.000 mil, 3.500 km’den daha uzun uçuşlar için 10.000 mil tazminat ödenir.

Olağanüstü haller durumunda (meteorolojik şartlar, doğal afetler, güvenlik riskleri, beklenmedik uçuş emniyeti noksanlıkları, grev gibi durumlar ve siyasi iktidarsızlık sebepleri) yaşanan uçuş aksaklıklarında tazminat ödemesi yapılmaz.

UÇUŞ MESAFESİ                                 TAZMİNAT MİKTARI
TÜM İÇ HAT UÇUŞLAR                      100 (AVRO)

Tazminat alacaklarının Türk Lirası cinsinden karşılığı hesaplanırken biletin satın alındığı yani bilet için ödemenin yapıldığı güne ait Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınır.

Not: Bir çok havayolu olağanüstü haller durumunda (meteorolojik şartlar, doğal afetler, güvenlik riskleri, beklenmedik uçuş emniyeti noksanlıkları, grev gibi durumlar ve siyasi iktidarsızlık sebepleri) yaşanan uçuş aksaklıklarında tazminat ödemesi yapmıyor..

UÇUŞ RÖTAR VE İPTAL DURUMUNDA TAZMİNAT TALEBİ VE BAŞVURUSU

3 Aralık 2011 tarihinde Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik (SHY-YOLCU) ile yolcuların sahip olduğu haklar ve bu hakların geçerli olduğu durumlar (uçağa kabul edilmeme, uçuş tehiri, uçuş iptali, alt sınıf – üst sınıfa yerleştirilme) belirlenmiş ve düzenlenmiştir.

İlk olarak şunu belirtmekte fayda var. Bagajvergi ve ücret iadelerionline check-in gibi konularda yaşanılan sıkıntılar ilgili mevzuat kapsamı dışında olduğundan bu konular ile ilgili şikayetleriniz tüketici şikayeti olarak değerlendirildiğinden Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün faaliyet alanına girmiyor. Yani adres SHGM değil.

UÇAĞA KABUL EDİLMEME, UÇUŞ RÖTARI/TEHİRİ/GECİKME, UÇUŞ İPTALİ VE ALT SINIF-ÜST SINIFA YERLEŞTİRİLME ile ilgili başvurularda yolcuların başvuruyu:

  • Önce şikâyete muhatap Hava Taşıma İşletmesine (havayolu şirketi), Hava Taşıma İşletmesi tarafından şikâyete verilen cevabın yeterli olmaması, şikâyetten sonuç alınamaması ya da şikâyete 10 gün içerisinde cevap verilmemesi durumunda ise Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne yapması esastır.
  • Başvuruyu Genel Müdürlüğe iletirken aşağıdaki linkten online form ya da konuyu anlatır dilekçeye uçuşla ilgili bilgi ve belgeleri, aşağıdaki EK1 formunu ekleyerek posta yoluyla gönderebilirsiniz.

Eğer başvuruyu uygun şekilde yapmazsanız başvurunuz değerlendirmeye alınmıyor. Ayrıca havaalanlarındaki öneri ve şikâyet formu, görüş bildirim formu, telefon ya da e-posta gibi usul ve esasa uymayan başvurulara da işlem yapılmıyor.

Başvurularla ilgili ayrıntılı bilgi için SHGM Çağrı Merkezini (444 60 01) arayabilirsiniz.

Ülkemizdeki havayollarının yolcu hakları için aşağıdaki bağlantıları tıklayabilirsiniz.

Havayolu yolcu hakları yazımın sonuna geldik. Umarım faydalı bir yazı olmuştur. O kadar uçuş ve seyahat demişken Ucuz uçak bileti bulma yolları ve Ekonomik Seyahat Etmenin Yolları yazımı okumayı da ihmal etmeyin. Mutlu gezmeler …

Cevap Bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir